Saving Private Ryan

Saving Private RyanJaar: 1998
Regie: Steven Spielberg
Cast: Tom Hanks, Tom Sizemore, Edward Burns, Barry Pepper, Adam Goldberg, Vin Diesel, Giovanni Ribisi, Jeremy Davies, Matt Damon, Ted Danson, Paul Giamatti, Dennis Farina e.a.

Het verhaal:
Tijdens de invasie van de Geallieerden in Normandië sterven twee broers. Een derde broer sterft gelijktijdig in Nieuw Guinea, bij het vechten tegen de Japanners. Als bekend wordt dat een vierde broer vermist is geraakt op het Franse platteland, wordt een missie gestart om hem veilig thuis te krijgen.

Het oordeel:
Steven Spielberg staat algemeen bekend als de meest veelzijdige regisseur van zijn generatie en lijkt met ieder genre uit de voeten te kunnen. Van thriller (Jaws) naar Sci-Fi (Close Encounters of the Third Kind) en van familiefilm (E.T.) naar avontuur (Indiana Jones). In de loop der jaren bouwde Spielberg een indrukwekkend CV op maar de meest cynische critici wist hij over de streep te trekken met zijn oorlogsproducties Schindler’s List en Saving Private Ryan.

De 25 minuten durende openingsscène van deze klassieker is even bombastisch als legendarisch. De kijker is getuige van het begin van de invasie van Normandië en de beelden die je vervolgens krijgt te zien zullen voor eeuwig op het netvlies gebrand zijn. Het oorverdovende geluid van de machinegeweren, het geschreeuw van de soldaten en de talloze ontploffingen leiden tot één van de meest memorabele momenten in de filmhistorie. Kosten noch moeite werden hiervoor gespaard want Spielberg pakte groots uit. Deze scène alleen al had een budget van 11 miljoen dollar, ILM verzorgde de special effects van de rondvliegende kogels, ongeveer 1000 figuranten werden ingezet en er werden 40 vaten nep bloed gebruikt om de afgrijselijke gebeurtenissen nog wat geloofwaardiger te maken. Na het eerste half uur ben je helemaal murw geslagen en dan moet het verhaal eigenlijk nog van start gaan.

Een veelgehoord punt van kritiek is dat het uitgangspunt ongeloofwaardig is en dat het verhaal weinig om het lijf heeft. Tot op zekere hoogte begrijp ik deze standpunten wel en de eerlijkheid gebied te zeggen dat ik Saving Private Ryan nu vier keer heb gezien en dat ik hem steeds beter begin te vinden. Het gegeven dat het leven van 8 soldaten geriskeerd wordt om 1 man te redden roept de nodige vraagtekens op maar het zijn juist de leden van deze reddingsmissie zelf die zich constant hardop afvragen waarom ze deze missie opgedragen hebben gekregen. Dit zijn geen individuen met veel begrip en de onderhuidse spanningen zijn voelbaar en sluimeren steeds aan de oppervlakte.

Met een imposante speelduur van 169 minuten is Saving Private Ryan een stevige zit maar voelt het niet al te langdradig aan. Toch overheerst het gevoel dat het middenstuk wat korter had gemogen want in feite bestaat dit gedeelte alleen uit de compagnie die zich van A naar B verplaatst en in de tussentijd in dodelijke situaties beland. Maar aan de andere kant is dit een haast onvermijdelijk gegeven wanneer de openingsscène maar ook het slotakkoord van 30 minuten zo’n prominente plaats krijgt. Waar veel gesproken wordt over het begin van de film is tevens The Battle of Ramelle er één om in te lijsten. De ironie in dit laatste segment is bijzonder treffend en pakt stevig de essentie van de oorlog samen. Steamboat Willie is in dat opzicht een perfect geschreven personage dat een doeltreffende uitwerking kent.

Technisch gezien was Saving Private Ryan voor zijn tijd ongeëvenaard en kan het zich anno 2015 nog steeds moeiteloos meten met de huidige oorlogsfilms om vervolgens als winnaar uit de bus te komen. De inzet van het grauwe kleurgebruik bijvoorbeeld is na 1998 veelvuldig gekopieerd maar niet geëvenaard. Het camerawerk van Janusz Kaminski is sowieso niets minder dan meesterlijk en is een cruciale factor geweest in de zegetocht van de film die volgens Spielberg nooit tot een commercieel succes konden leiden vanwege de spijkerharde taferelen. De montage is fabuleus en het geluid is ultrarealistisch. Niet verwonderlijk als je bedenkt dat al het geluid van de wapens is opgenomen op een oefenterrein. De soundtrack van John Williams is niet prominent aanwezig maar op de meer emotionele momenten komt deze goed tot zijn recht.

Tom Hanks is een veelzijdige acteur die vrijwel altijd constant presteert zonder zichzelf al te nadrukkelijk in de spotlights te zetten. Als Captain Miller levert hij exact wat je van hem mag verwachten en zijn vaderrol zit hem als gegoten. In de bijrollen is Vin Diesel de jonge hond die later door zou breken. Voor zijn bijdrage aan Saving Private Ryan ontving Diesel slechts 100.000 dollar. Hoewel ik niet overtuigd ben van zijn acteerkwaliteiten doet hij het wel prima in deze klassieker al is zijn rol niet zo uitgebreid. Voor de casting van Ryan was Spielberg op zoek naar een onbekende acteur en zijn keuze viel op Matt Damon. De regisseur vond Damon nog te mager in Courage Under Fire maar veranderde van gedachten toen hij hem zag lopen op de set van Good Will Hunting. Niemand had het succes van die prent kunnen voorspellen zodat bij de release van deze oorlogsfilm Matt Damon te boek stond als de rijzende ster.

Er worden sowieso geen valse noten gespeeld als het aankomt op het acteerwerk. Zelfs de verschijning van een karakteracteur die je niet in dit soort films verwacht doet hier geen afbreuk aan maar wellicht is het ook beter dat Paul Giamatti maar kort te zien was. Jeremy Davies wist later nooit echt door te breken maar speelt erg solide als Corporal Upham die heel tastbaar maakt wat de oorlog met een mens kan doen. Goede bijrollen zijn er verder van Edward Burns als de kritische Reiben, Tom Sizemore als trouwe rechterhand Horvath en Barry Pepper als de gelovige sluipschutter.

Rating:
8.9 / 10

Advertenties

Furious 7

Furious 7Jaar: 2015
Regie: James Wan
Cast: Vin Diesel, Paul Walker, Jason Statham, Michelle Rodriguez, Jordana Brewster, Tyrese Gibson, Ludacris, Dwayne Johnson, Kurt Russell, Nathalie Emmanuel, Tony Jaa, Djimon Hounsou

Het verhaal:
Nu Owen Shaw is uitgeschakeld door Dominic Toretto en zijn crew, is Shaw’s broer Deckard Shaw uit op wraak. Na de dood van Han, is ook Dominic uit op wraak. Samen met zijn crew en “Mr. Nobody” gaan ze op zoek naar een hackprogramma genaamd ‘God’s Eye’, om zo achter Deckard’s locatie te kunnen komen en hem uit te schakelen.

Het oordeel:
Justin Lin was als regisseur verantwoordelijk voor alle Fast and Furious sequels vanaf Tokyo Drift (2006). Op eigen verzoek keerde hij niet terug voor Furious 7 omdat Universal veel vaart achter de productie van dit zevende deel wilde zetten. Lin trok zich terug omdat hij van mening was dat dit ten koste zou kunnen gaan van het niveau. De vervanger luistert naar de naam James Wan die eerder furore maakte met de horrorfilms Saw (2004), Insidious (2010) en The Conjuring (2013).

The Fast and the Furious films vormen één van de meest opzienbarende franchises in de recente filmgeschiedenis en die eer dankt men voornamelijk aan het vijfde deel waarmee de reeks zich opnieuw uitgevonden heeft. Waar het origineel in 2001 een geweldige indruk achter liet werd dit succes uitgebuit met het barslechte 2 Fast 2 Furious (2003) en het iets betere Tokyo Drift (2006). Voor het vierde deel, Fast & Furious (2009) kwam de gehele cast terug maar resulteerde dit niet in de film waar de fans op hoopte. In Fast Five (2011) leek het erop dat men het straatracen liet voor wat het was en schakelde de makers naar een soort Ocean’s Eleven-achtige film en dat leverde in mijn optiek de beste film uit de reeks op. Twee jaar later werd de stijl doorgezet met Furious 6 maar sloeg de actie qua geloofwaardigheid teveel door.

Wie moeite had met de overdreven actie in deel zes (ik noem een sprong vanaf een snelweg, het neerhalen van een vliegtuig) zal met open mond naar Furious 7 kijken want de actie in deze film is nog bombastischer en meer ongeloofwaardig dan alle voorgaande films bij elkaar opgeteld. Een auto die van wolkenkrabber naar wolkenkrabber springt, een personage die op de grond stampt waarna een getorperteerde parkeergarage in elkaar stort, gips om een arm dat gebroken wordt door de armspieren aan te spannen. Het zit er allemaal in en zelfs meer. Met een auto de afgrond in rijden of het botsen van twee bolides die op volle snelheid zijn resulteert in niet veel meer dan enkele schrammetjes.

En hierin schuilt voor mij het probleem van Furious 7 dat ervoor zorgt dat ik niet op het puntje van mijn stoel zit. De actie is zo belachelijk grotesk dat je vaker het gevoel hebt dat je naar enkele superhelden zit te kijken die simpelweg niet dood kunnen. Natuurlijk ging ik niet naar de bios met de verwachting getrakteerd te worden op een karakterstudie maar veel scènes zijn echt teveel van het goede. Hetzelfde kan worden gezegd over het flinterdun verhaallijntje waarin de schurk op onze helden jaagt en waarin de ene na de andere exotische locatie wordt bezocht. Meer dan een film over autoraces lijkt Furious 7 op een mix van James Bond, Mission: Impossible en Ocean’s Eleven.

Bovenstaande punten van kritiek lijken erger dan dat ze zijn want onder de streep levert de film wel hetgeen wat je ervan zou mogen verwachten; pretentieloos vermaak met een knipoog. De overdreven actiescènes mogen bekritiseerd worden maar ze zijn wel heel spectaculair in beeld gebracht. Camerawerk en editing zijn op het scherpst van de snede terwijl de pompende soundtrack de juiste omlijsting verzorgd. In dat opzicht behoort Furious 7 op het gebied van actie tot één van de betere films van de laatste tijd. Het weegt zelfs zo zwaar dat de volstrekt belachelijke feiten (Mia is zwanger en verwacht over 9 maanden een kindje maar weet nu al het geslacht) voor lief worden genomen. Ook qua humor kent Furious 7 haar sterke momenten en in zijn totaliteit heb je alle redenen om hiervoor een bezoekje te brengen aan een IMAX theater.

Furious 7 zal voornamelijk herinnerd gaan worden als de laatste film van hoofdrolspeler Paul Walker die in 2013 op tragische wijze is verongelukt. Op het moment van het ongeluk was Walker halverwege zijn opnamen maar aangezien we zijn personage Brian ditmaal veel minder vaak in beeld zien dan in vorige delen vermoed ik dat het script drastisch herschreven is in plaats van dat er wat aanpassingen zijn gedaan. Om de film af te maken is er gebruik gemaakt van CGI en fungeerden Paul’s broers als stand-ins. De makers zijn er in geslaagd om deze risicovolle aanpak in goede banen te leiden al is het op sommige momenten wel duidelijk dat er geen close-ups (actiescène met Tony Jaa) zijn en dat men opzichtig het gezicht wil verbergen (strandscène). Het afscheid van het personage Brian aan het eind van de film is mooi, oprecht en zal velen weten te ontroeren.

Het houterige acteerwerk wat we in de eerdere delen zagen dient zich tevens weer aan in deze film en hierin loopt Vin Diesel met zijn monotone oneliners voorop. Sowieso grossiert Furious 7 in foute oneliners maar uit de mond van Diesel klinkt het niet dreigend genoeg. Een belangrijk verschil tov eerdere films is dat men in Jason Statham wel eindelijk een leuke badguy hebben gevonden. De premise van zijn personage wordt niet helemaal waar gemaakt maar Statham zet een hele verdienstelijke rol weg. Spijtig is wel dat we Dwayne Johnson niet vaak te zien krijgen en dat vind ik een groot gemis. Verder mogen Ludacris maar vooral Tyrese Gibson de komische noot verzorgen en vormt Nathalie Emmanuel als onwaarschijnlijke hacker een frisse toevoeging. Relatief kort maar krachtig is de rol van acteerveteraan Kurt Russell als Mr. Nobody van wie we in het onvermijdelijke achtste deel meer gaan zien.

Rating:
6.8 / 10