Star Wars: Episode I – The Phantom Menace

Star Wars IJaar: 1999
Regie: George Lucas
Cast: Liam Neeson, Ewan McGregor, Natalie Portman, Jake Lloyd, Ian McDiarmid, Anthony Daniels, Kenny Baker, Frank Oz, Terence Stamp, Ray Park e.a.

Het verhaal:
Wanneer de slechte Trade Federation van plan is om de vredige planeet Naboo te veroveren, moet de Jedi-strijder Qui-Gon Jinn samen met zijn leerling Obi-Wan Kenobi proberen dit te voorkomen. Zij krijgen hulp van de jonge Koningin Amidala, en de Gungan Jar Jar Binks. Tijdens hun avontuur komen ze terecht op de planeet Tatooine, waar ze de jonge Anakin Skywalker tegenkomen. Qui-Gon en Obi-Wan zien in hem een mogelijk Jedi, en willen ‘m gaan trainen.

Het oordeel:
Na zijn regiedebuut THX 1138 had George Lucas een monstersucces met het door hemzelf geschreven Star Wars: Episode IV: A New Hope. Hierna zou het maar liefst 22 jaar duren alvorens hij wederom op de regiestoel plaats nam voor The Phantom Menace. In de tussentijd bleef hij wel actief als scenarioschrijver al heeft hij dit zeker niet hoeven te doen voor het geld.

Ik weet dat ik mezelf op glad ijs bevind maar ik ben nooit een grote fan geweest van het gehele Star Wars universum. Wel heb ik genoten van de originele trilogie en als ik een tijdmachine had ging ik terug naar die ene grote onthulling in The Empire Strikes Back in een tijd zonder spoilers. Toch heb ik de complete waanzin nooit echt begrepen en hoop ik met het herzien van alle delen het gevoel van de diehard fans enigszins te begrijpen. Met die gedachte in het achterhoofd wordt ik er niet geruster op nu ik The Phantom Menace heb herzien. Het is algemeen bekend dat dit (vooralsnog) het minste deel uit de reeks is maar ik loop nu niet bepaald over van enthousiasme om Attack of the Clones te gaan bekijken.

De intenties waren vooraf duidelijk. In The Phantom Menace zouden we kennis maken met een zeer jeugdige Anakin Skywalker alleen lijkt het mij dan niet de bedoeling dat de hele verpakking eromheen ook maar meteen voor de jeugdige kijkers moet zijn. Sommige elementen zijn altijd wel leuk bevonden door de kleinere medemens (Wookies) maar deze episode is vaak net iets te kinderachtig. 90% de schuld van de verschrikkelijke Jar Jar Binks die gigantisch op de zenuwen werkt. Robots die Roger Roger roepen maken het niet veel beter en het gedrag van de betweterige Anakin mocht wat mij betreft ook zo snel mogelijk overboord.

Wat mij daarnaast behoorlijk stoorde is de mate van vaagheid die George Lucas in stand weet te houden ondanks een flinke speelduur van 136 minuten. De focus ligt vanzelfsprekend op Anakin maar toch wel essentiële gebeurtenissen blijven volstrekt onduidelijk. Wat is bijvoorbeeld de noodzaak van Lord Sidious en Darth Maul om zich juist nu kenbaar te maken aan de wereld? En wat is het motief van The Trade Federation om de bewoners van Naboo het leven zuur te maken? Belangrijke vragen die nimmer worden beantwoord en ook in de latere films naar mijn weten niet beantwoord worden.

Er valt erg veel aan te merken op dit eerste deel maar vreemd genoeg blijft het geheel wel genietbaar. Nergens voelt de speelduur te lang aan, sommige scènes zijn werkelijk enerverend (de podrace) en zo nu en dan zijn er wat grappige zaken die doel weten te treffen. Voor een groot deel wordt The Phanton Menace gered door de verbluffende special effects die 16 jaar na dato nauwelijks aan kracht hebben ingeboet. De onderwater wereld van Jar Jar, de ruimtegevechten en de podrace zien er erg tof uit. In Darth Maul vond men verder ook een prima schurk maar ik ervaar het tegelijkertijd ook als een heel groot gemis dat hij geen grotere rol kreeg. Het had het niveau zeker wel op kunnen krikken.

Gelukkig vonden de makers in Liam Neeson en Ewan McGregor goede acteurs die uitstekend gestalte geven aan de meester Qui-Gon Jinn en zijn leerling Obi-Wan Kenobi. De interactie tussen beide heren is goed en waar Neeson kalm acteert ontstaat bij McGregor de indruk dat je echt met een groentje van doen hebt. Een rol die hem in deel II en III meer gegoten zat. Jake Lloyd heeft de pech dat zijn Anakin een verschrikkelijk personage is en je krijgt er gewoon een hekel aan al moet worden gezegd dat dit niet volledig te wijten is aan Lloyd. Natalie Portman is verder prima als Queen Amidala en is Ray Park subliem als Darth Maul.

Rating:
6.5 / 10

Valkyrie

ValkyrieJaar: 2008
Regie: Bryan Singer
Cast: Tom Cruise, Kenneth Branagh, Bill Nighy, Tom Wilkinson, Carice van Houten, Thomas Kretschmann, Terence Stamp, Eddie Izzard, Halina Reijn e.a.

Het verhaal:
Claus von Stauffenberg (Tom Cruise) staat dichtbij Hitler en is een dienaar in diens Derde rijk. Maar Stauffenberg walgt van de misdaden van de nazi-regering. Hoe langer hij de gruwelijke misdaden meemaakt, des te meer hij inziet dat Hitler een enorm gevaar vormt. Hij besluit samen met enkele andere officieren Hitler om te brengen door een aanslag op hem te plegen.

Het oordeel:
Bryan Singer is de regisseur die ons filmklassiekers bracht als The Usual Suspects (1995), X-Men (2000) en X2 (2003). Na het geflopte Superman Returns (2006) begeeft ie zich na de thriller en superheldenfilm op onbekend terrein met de oorlogsfilm Valkyrie.

Oorlogsfilms waarin Duitsers Engels praten maar met een accent. Het zal voor mij nooit wennen maar ik begrijp wel waarom filmmakers voor deze opzet kiezen. Een Engelstalige film zal namelijk een veel bredere doelgroep bereiken en film is nog altijd commerciële business. Wel heb ik er moeite mee op de manier waarmee Valkyrie van start gaat want waarom begint de film Duitstalig en vloeit dit langzaam over naar het Engels? Compleet overbodig in mijn optiek en een soortgelijke verbazing droop van mijn gezicht af toen Hitler voorbij kwam met zijn stijf Britse tongval. Het is dat hij je nog net niet uitnodigde voor a cup of tea.

Het gedoe over taal en accenten leid af en dat is jammer aangezien we hier van doen hebben met een vakkundige gemaakte thriller. Heel spannend wordt het nooit aangezien de afloop van het verhaal algemeen bekend is maar je blijft geïntrigeerd de belevenissen van Stauffenberg & Co. volgen omdat je graag wilt weten waarom de aanslag mislukt is. Vanaf het moment dat de plannen voor de coup ten uitvoer worden gebracht komt Valkyrie in een stroomversnelling terecht en zit je aan de buis gekluisterd. Visueel oogt het allemaal ook wel goed maar tegelijkertijd weer te mooi voor een oorlogsfilm. De kostuums zien er authentiek uit maar de gevreesde lange jassen van de Nazi’s krigjen zodoende ook wel iets stoers met zich mee.

Hoewel de film na de pauze pas echt goed op gang komt is men niet in staat om de matige aanloop weg te poetsen. De diversiteit aan personages en hun motivaties dienen stuk voor stuk belicht te worden maar dat gaat wel ten koste van de vaart en de spanning die op dat moment nog niet aan de orde is. Voor wat betreft de casting is Tom Cruise een absolute verrassing want dit zou voor mij één van de laatste namen zijn die ik in gedachten hou hebben voor de hoofdrol. In het begin leidt zijn starpower af want het is moeilijk aan te nemen dat deze Hollywoodster voor een nazi door moet gaan. Cruise acteert op de automatische piloot maar toch ook ingehouden waarbij het zichtbaar is dat hij in de tweede akte helemaal in zijn element is.

Verder is het bijzonder opvallend dat het merendeel van de prominente Duitsers vertolkt worden door Britten. Kenneth Branagh (Von Tresckow), Bill Nighy (Olbricht), Terence Stamp (Beck) en Tom Wilkinson (Fromm) zijn echter wel talentvolle acteurs die hun vak verstaan. Alle vier weten ze prima gestalte te geven aan hun personages maar Wilkinson springt eruit als de generaal die ieder moment kan ontploffen. Na het zien van Zwartboek wilde Tom Cruise graag Carice van Houten aan boord als zijn filmvrouw. Van Houten krijgt zeer geringe screentime maar ze weet wel het maximale uit haar kleine rol te halen. Verder wist ik niet dat Halina Reijn ook in deze prent zat en zij heeft richting het einde nog een aardige rol.

Rating:
6.8 / 10