The Act of Killing

Act of KillingJaar: 2012
Regie: Joshua Oppenheimer

Het verhaal:
In een land waar moordenaars worden bejubeld als helden, dagen de makers van The Act of Killing leiders van doodseskaders uit om hun rol in de genocide na te spelen in filmscènes. Het resultaat is een koortsachtige cineastische droom; een verontrustende reis die ons diep meevoert in de verbeelding van deze Indonesische massamoordenaars. Tegelijkertijd wordt een schokkend en banaal regime van corruptie en straffeloosheid blootgelegd.

Het oordeel:
Iedereen kent de massamoorden die de nazi’s hebben begaan in WO II en veel minder mensen hebben gehoord van de genocides in het 1934 van de Sovjet Unie en het maoïstische bloedbad van de vroege jaren ’50. In Indonesië vond er eveneens een genocide plaats waar niet velen mee bekend zijn. In de strijd tegen het communisme werden bijna 1 miljoen vermeende leden van de Communistische Partij van Indonesië (PKI) vermoord.

The Act of Killing is een documentaire zoals je die nooit eerder zult zijn tegen gekomen. Het is achteraf verbazingwekkend om te zien hoe de Amerikaanse regisseur erin geslaagd is om zijn hoofdrolspelers zo vrijuit te laten praten, en dat is dan ook niets wat Anwar Congo en Adi Zulkadry naar hartenlust doen. Beide heren vertellen uitgebreid over hun martelpraktijken en de uiteenlopende manieren waarop ze communisten hebben vermoord. Naar eigen zeggen is Anwar verantwoordelijk voor ongeveer 1000 dodelijke slachtoffers en hij is er nog trots op ook.

De bekentenissen en gedetailleerde beschreven situaties zijn even weerzinwekkend als misselijkmakend. Dit zijn geen mensen die na zoveel jaar spijt betuigen van hun daden en het verachtelijke eraan is dat ze het zo opnieuw zouden doen. Vaak kwam bij mij de gedachte op dat dit niet echt kan zijn maar dat toont nogmaals aan hoe verschrikkelijk een mens in elkaar kan steken. Anwar en Adi wordt gevraagd om hun gruweldaden uit te beelden in de door hun gekozen settings en het unieke hieraan is dat je naar een film in een film zit te kijken. Gangsters, crime, fantasy en een heuse musical passeren in die hoedanigheid de revue.

Dit laatste zal ongetwijfeld een voorwaarde zijn geweest om The Act of Killing sowieso van de grond te krijgen maar meer achtergrondinformatie was welkom geweest. Juist doordat de genocide zo onderbelicht is gebleven (indertijd werden bijvoorbeeld journalisten niet toegelaten in Indonesië) was het interessant geweest om duidelijk te maken waarom de communisten zo gevreesd waren. Hier gingen jarenlange spanningen aan vooraf die tot uitbarsting kwamen toen er zes generaals werden vermoord maar niets van dit alles zien we terug in The Act of Killing. Ook blijven de rollen van westerse landen onbelicht want het waren wel degelijk de Amerikanen en Zweden die de milities trainden en voorzagen van wapens terwijl wereldwijd de machtsgreep van generaal Soeharto als een positieve ontwikkeling werd gezien.

In dat kader is deze docu anders dan ik aanvankelijk had verwacht maar Oppenheimer komt er mee weg. Zeker als dat betekent dat het heeft geleid tot de schaamteloze openhartigheid van Anwar en Adi. The Act of Killing zal je maag meerdere keren doen omkeren terwijl de woede naar alle waarschijnlijkheid zal toenemen. Onbedoeld is er dan wel weer ruimte voor de nodige comic relief wanneer Adi bijvoorbeeld uit de doeken doet waarom hij de politiek in wil. Simpelweg om mensen te chanteren en er zelf rijker van te worden. Illustratief voor de economische en corrupte malaise waarin Indonesië zich anno 2016 nog steeds in bevind.

90

Advertenties

Een reactie op “The Act of Killing

  1. Nostra 11 mei 2016 / 08:28

    Erg belangrijke documentaire en is het ook waard om The Look of Silence te zien, die hier aan gerelateerd is

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s